“İkinci El CNC Torna Alırken Kaçırılmaması Gereken 10 Kritik Nokta (2025 Güncel Rehber)”
“İkinci El Cnc Torna Alırken Kaçırılmaması Gereken 10 Kritik Nokta (2025 Güncel Rehber)”:
1️⃣ Makinenin Geçmişini Öğren – Seri Numarasından Başla
Bir CNC tezgâhın geçmişi, onun hikâyesidir.
Her makinenin bir seri numarası (Serial No) bulunur. Bu numara üzerinden üretici firmadan geçmiş servis kayıtlarını sorgulayabilirsin.
Makine daha önce hangi atölyede, kaç vardiya çalışmış, hangi parçalarda kullanılmış öğrenmek ileride yaşayacağın sorunları önceden tahmin etmeni sağlar.
💡 Usta Tavsiyesi:
Mazak ve Doosan makinelerde, seri numarasını yazıp üreticiye e-posta atarsan detaylı bakım geçmişi raporu alabilirsin.
2️⃣ X ve Z Eksenlerindeki Mil Boşluklarını Kontrol Et
Bir CNC tezgâhın kalbi eksenleridir.
X ve Z eksenlerinde meydana gelen boşluk (backlash), hem ölçü hatalarına hem de yüzey kalitesinde dalgalanmalara neden olur.
Bir mikrometre ya da komparatör saati ile hareket mesafesini ölçerek boşluk miktarını kontrol et.
🔧 Kabul Edilebilir Boşluk Değerleri:
X ekseni: Maksimum 0.01 mm
Z ekseni: Maksimum 0.02 mm
Bu değerlerin üzerindeyse, makine ya yıpranmıştır ya da vida milleri değişmelidir.
3️⃣ Servo Motor ve Sürücü Sesini Dinle
Bir usta makinenin ruhunu sesinden tanır.
Makineyi manuel modda çalıştır ve hızlı eksen geçişlerinde anormal sesler (titreşim, vuruntu, cızırtı) duyuyor musun kontrol et.
⚠️ Eğer servo motorlar çalışırken “vızıldama” sesi fazla ise, bu motorlarda bearing (rulman) aşınması olabileceği anlamına gelir.
Bu tür bir arıza, 50.000 TL’ye kadar tamir masrafı çıkarabilir.
4️⃣ Kontrol Ünitesi (Fanuc, Siemens, Mitsubishi) Yazılımını İncele
İkinci el CNC alırken genellikle gözden kaçan bir detay: kontrol ünitesi versiyonu.
Eski yazılımlar güncel CAM programlarıyla uyumsuzluk yaratabilir.
🧠 En güncel sürümler (2025 itibarıyla):
Fanuc 0i-TF Plus
Siemens Sinumerik 828D
Mitsubishi M80A
Eğer yazılım 2010 öncesiyse, makine çalışsa bile program aktarımında hata verebilir.
Ayrıca, arayüz dili İngilizce değilse, programlama sürecinde büyük zaman kaybı yaşanır.
5️⃣ Hidrolik Sistem ve Soğutma Ünitesini Denetle
Makinenin hidrolik ünitesi, aynanın sıkma basıncını ve kızakların hareket dengesini sağlar.
Eğer yağ rengi koyulaşmış veya tortu birikmişse, sistem uzun süredir bakım görmemiş demektir.
🛠️ Kontrol Etmen Gerekenler:
Hidrolik yağ rengi açık kehribar olmalı
Filtre değişim tarihi kayıtlı olmalı
Soğutma pompası tıkanmamış olmalı
Hortum uçlarında yağ kaçağı bulunmamalı
Bunlar genelde 5 dakikalık kontrollerdir ama seni büyük zararlardan korur.
6️⃣ Spindle (Ana Mil) Durumunu Mutlaka Test Et
Bir CNC tezgâhta en pahalı parça spindle’dır.
İkinci el alırken titreşim, ısı artışı, rulman sesi mutlaka incelenmelidir.
Test için:
1500 dev/dk, 2500 dev/dk ve 3500 dev/dk hızlarda çalıştır.
Spindle ısısını elinle 30 saniye kontrol et (fazla ısınıyorsa rulman bitmiş olabilir).
Radyal boşluk mikrometreyle ölçülmeli.
💡 Ortalama bir spindle değişimi 2025 itibarıyla 150.000 – 250.000 TL arasında.
7️⃣ Elektrik Panosunu Aç ve Kablo Düzenine Bak
Profesyonel bir makine, düzenli bir elektrik panosuyla tanınır.
Yanmış, bantlanmış ya da rastgele bağlanmış kablolar görüyorsan, bu makine üzerinde çok sayıda amatör müdahale yapılmıştır.
🔌 Temiz pano = güvenilir makine.
Kablo etiketleri, güç röleleri ve inverterlerin marka/modeli mutlaka kontrol edilmeli.
8️⃣ Referans Noktalarına Gidiş (G28) Testi Yap
Makineyi açtıktan sonra G28 komutunu elle girerek tüm eksenleri referans noktasına gönder.
Eğer eksenler homojen hızla dönmüyorsa veya limit switch’te durmuyorsa, servo sürücülerde problem var demektir.
Bu test hem mekanik doğruluğu hem de servo geri bildirimini anlamanı sağlar.
9️⃣ Takım Kulesi (Turret) Değişim Hızını Gözlemle
Takım değişimi 1 saniyeden uzun sürüyorsa, hidrolik valf veya encoder arızalı olabilir.
Turret değişimi esnasında “tık” sesi gelmiyorsa kilit mekanizması düzgün oturmamıştır.
Bu da ileride kesme esnasında takım kaçırma riski yaratır.
🧩 Ortalama bir turret revizyonu: 60.000 TL civarında.
🔟 Test Parçası İşle – Gerçek Çıktıya Bakmadan Alma
Son aşama, makinenin gerçekten kesim yapabilme kabiliyetini görmektir.
Çoğu satıcı makineyi çalıştırır ama talaş kaldırmadan gösterir.
Sen test parçasını kendi ölçü aletlerinle kontrol et:
Parça yüzey kalitesi
Ölçü toleransı
Koniklik (özellikle Z yönünde)
🧰 Eğer koniklik 0.02 mm’den fazlaysa, mil ayarları kaçmış olabilir.
📊 Ekstra: 2025 İkinci El CNC Fiyat Aralığı (Gerçek Piyasa Verileri)
Marka Model Ortalama Fiyat (TL) Durum
Mazak Quick Turn QT-200 1.600.000 İyi
Doosan Lynx 220 1.400.000 Orta
Takisawa EX-110 1.200.000 İyi
DMG Mori CLX 350 2.300.000 Çok İyi
Goodway GLS-150 1.000.000 Orta
