Cnc Tornada Titreşim (Vibrasyon) Neden Olur? 0.1 Mm Dalgalanma Yapıyor – Ustaların Gerçek Çözümü Lazım!:

Arkadaşlar merhaba,
Atölyede 2 haftadır çözemediğim bir sorun başladı. Özellikle Dış Çap (OD) tornalama sırasında parçada 0.05 – 0.10 mm arası dalgalanma oluyor. Gözle bakınca bile ışık oyunu gibi yüzeyde titreşim çizgileri var.

Aynı takım, aynı tezgâh, aynı malzeme…
Ama bir anda titreme başladı.

🔧 Tezgâh bilgileri

Model: Goodway CNC Torna

Malzeme: 4140 (ø60 mm)

Kesme: 0.5 mm paso – 350 m/dk

Taret: 12’lik kalemlik

Soğutma: Emülsiyon 8 bar

❗ Yaşadığım Problemler

Yüzeyde dalgalanma (0.1 mm)

Kalem sanki “geri kaçıyormuş” gibi

Parça boylarında değişkenlik

Uzun iş parçasında çılgın titreme

1500 devrin üstünde makinede hafif uğultu

YouTube’da çözüm aradım ama hepsi yüzeysel.
Sahadan gerçek ustaların yorumuna ihtiyacım var.

Bu titreşim sizce neden olur?

1️⃣ Takım Tutucu + Taret Sıkma Gücü (En sık sebep)

Tarette ufak bir gevşeme bile 0.05–0.1 mm titreşim üretir.

Belirti:

• Kalem ucunda esneme

• Yüzeyde “helizon dalga” efekti

• Derin paso atınca artan titreme

✔ Çözüm

• Taret sıkma civatalarını torklayın

• Kalem tutucu ile kalem arasında talaş sıkışması var mı kontrol et

• 12’lik kalemde 2 vida yerine 4 vida sıkıyorsan daha iyi olur

2️⃣ Takım Ucu Açısı / Takımın Konumu Bozulmuş Olabilir

Açı bozulduğunda takım “sıyırır” ve anında dalgalanma yapar.

Belirti:

• Kalemden ses gelir

• Yüzey matlaşır

• Paso düştükçe titreşim artar

✔ Çözüm

• Takımı merkeze al

• Uç açısını 0.1–0.2 derece bile düzeltmek gerekir

• ISO ucu değiştir (sertlik çökmesi olabilir)

3️⃣ Fener Mili (Spindle) Rulmanı Yorgunluğu

En kritik sebeplerden!
1500 devrin üstünde artan uğultu → bunun işareti.

Belirti:

• Yüksek devirde ses

• Yüzeyde spiral dalgalanma

• İnce parçada daha fazla titreme

✔ Çözüm

• Titreşim ölçümü

• Fener mili ısınma testi

• Rulman değişimi gerekebilir (pahalı ama çözüm)

4️⃣ Parça Bağlama Problemi (Uzun işlerde çok görülür)

Eğer malzeme 5–6x çap uzunluğuna yaklaşıyorsa kesin titreşim yapar.

Belirti:

• Parça ucunda “kamçı” efekti

• Çelik malzemede özellikle artar

• Paso azalınca bile geçmez

✔ Çözüm

• Rulmanlı punta kullan

• Steady rest (ara destek) kullan

• Çene basıncını 1–2 bar artır

5️⃣ Rezonans (Tezgâh – Kalem – Malzeme uyumsuzluğu)

Bazı malzeme + devir + paso kombinasyonları kendi kendine titreşim yaratır.

✔ Çözüm

• Deviri %20 artır veya azalt

• Pasoyu 0.2 mm artır (ince paso titreşimi artırır)

• Soğutma akışını artır

🧿 SONUÇ

Senin anlattığın karışıma göre muhtemel sıralama:

1. Kalem tutucusu gevşemiş

2. Fener mili rulmanlarında hafif boşluk

3. Paso derinliği + malzeme kombinasyonu rezonans yapıyor