CNC torna tezgahında titreşim (chatter) neden olur ve nasıl önlenir
Titreşim yani chatter problemi, sanayide en can sıkıcı ve en çok aranan konuların başında gelir. Parça yüzeyinde dalgalı izler, sesli çalışma ve takım ömründe ciddi düşüş olarak kendini gösterir. Bu sorunun temelinde genelde rijitlik eksikliği ve yanlış kesme parametreleri yatar.
İlk olarak bağlama kontrol edilmelidir. Parça aynaya yeterince sıkı bağlanmamışsa veya uzun parçalarda punta desteği yoksa titreşim oluşur. Özellikle ince ve uzun millerde bu durum çok sık görülür. Bu yüzden mümkün olduğunca kısa bağlama ve punta kullanımı tercih edilmelidir.
Takım seçimi de kritik bir faktördür. Uzun takım kullanımı titreşimi artırır. Takım mümkün olduğunca kısa ve rijit olmalıdır. Ayrıca negatif açılı ve titreşim sönümleyici uçlar tercih edilebilir. Takım tutucunun sağlamlığı da burada çok önemlidir.
Kesme parametreleri yanlışsa chatter kaçınılmazdır. Çok düşük devir bazen titreşimi artırır, bu durumda devir yükseltilerek rezonans kırılabilir. Aynı şekilde ilerleme ve paso da optimize edilmelidir. Küçük değişiklikler bile büyük fark yaratır.
Tezgahın mekanik durumu da gözden geçirilmelidir. Kızak boşlukları, gevşek bağlantılar veya aşınmış parçalar titreşime sebep olur. Düzenli bakım yapılmayan makinelerde bu sorun daha sık görülür.
Çözüm olarak operatör; bağlamayı güçlendirmeli, takım boyunu kısaltmalı, uygun kesme parametrelerini denemeli ve tezgah bakımını ihmal etmemelidir. Bu adımlar chatter problemini büyük ölçüde ortadan kaldırır.
