CNC Torna Tezgâhlarında 0.01 – 0.03 mm Tolerans Kaçması: Bu 5 Sebepten Kaynaklanır (Usta Düzeyinde Analiz)
Cnc Torna Tezgâhlarında 0.01 – 0.03 Mm Tolerans Kaçması: Bu 5 Sebepten Kaynaklanır (Usta Düzeyinde Analiz):
1️⃣ Termal Genleşme (En Büyük Sebep – Özellikle 10+ yıllık makinelerde)
CNC tezgâh, çalışmaya başladıktan 15–40 dakika içinde sıcaklıktan dolayı genleşir.
Bu da Z ve X ekseninde mikron seviyesinde kayma yaratır.
Belirti:
İlk parçalar düzgün, 20 dk sonra kaçma başlar.
Yüzey kalitesinde “dalgalı ışık oyunu” görünür.
Boy ölçüleri sabit kalmaz.
Çözüm:
Tezgâhı işten 20–30 dk önce çalıştır.
Soğutma sıvısı debisini artır.
Termal kompanzasyon açık mı kontrol et.
2️⃣ Takım Ucu Aşınması (Kaçmanın %30 sebebi)
Özellikle karbür uçlar ısındığında mikron bazında ucu yuvarlar.
Bu durumda parça artı toleransa doğru kaçar.
Belirti:
Parça başında ve sonunda ölçü farkı oluşur.
Aynı takımla farklı malzemede daha çok kaçma olur.
Çözüm:
Ucu yenisiyle değiştir.
Kesme hızını 10–15% düşür.
DOC ve pasolu işlerde punta baskısını artır.
3️⃣ X – Z Eksenlerinde Backlash (Boşluk)
23.000 saat çalışma ciddi bir süre.
Bundan sonra en sık görülen şey “eksenlerde boşluk”.
Belirti:
Delik çapları değişken çıkar.
Dış çaptaki kaçma sabit değil, sürekli farklı.
Çözüm:
Servis menüsünden backlash kompanzasyon değerlerini kontrol et.
Eğer 0.03 üzeriyse yataklar zorlanıyordur.
Gerekirse bilyalı vidalı mil kontrolü yapılmalı.
4️⃣ Hidrolik Chuck Kaydırması
Çok kişi fark etmez ama çeneler zamanla mikron seviyesinde tutmayı bırakır.
Belirti:
Dış çap düzgün ama boy kaçıyor.
Malzeme dönerken titreşim yapıyor.
Çözüm:
Çeneleri sök – temizle – yağla.
Chuck basınç değerini 1–2 bar artır.
5️⃣ Fener Mili (Spindle) Rulman Aşınması
Bu sesle anlaşılır genelde ama her zaman değil!
Belirti:
1500 devrin üstünde titreşim artar.
Yüzeyde matlaşma olur.
Çözüm:
Titreşim ölçümü
Rulman boşluk analizi
Rulman değişimi gerekebilir (en pahalı ihtimal)
🧿 Sonuç Olarak
Senin anlattıklarının kombinasyonu →
✔ Termal genleşme
✔ Takım aşınması
✔ Eksen backlash
%95 ihtimalle sorun bunlardan biri.
İstersen resim veya ölçü değerlerini de at, daha net yorum yapalım.
