CNC TORNA TEZGAHLARINDA G VE M KODLARI
CNC programlamada kullanılan G kodları, kesici takımın nasıl hareket edeceğini ve talaş kaldırma işlemini belirleyen komutlardır. Genellikle G00 ile G99 aralığında yer alırlar.
📌 Temel G Kodları
G00 → Takımın hızlı ilerleme (boşta hareket) yapmasını sağlar
G01 → Takımın iş parçasına temas ederek kesme yapması (ilerleme ile)
G02 → Saat yönünde (CW) dairesel hareket
G03 → Saat yönünün tersine (CCW) dairesel hareket
G04 → Belirli süre bekleme (dwell)
📏 Ölçü Sistemi ve Referanslar
G20 → İnç (inch) ölçü sistemi
G21 → Metrik (mm) ölçü sistemi
G28 → Referans (home) noktasına dönüş
G31 → Atlama / skip fonksiyonu
🔩 Diş Açma ve Özel İşlemler
G32 → Standart diş açma
G34 → Değişken adımlı diş açma
🧭 Takım Telafileri
G40 → Takım yarıçap telafisini kapatır
G41 → Sol taraf takım telafisi
G42 → Sağ taraf takım telafisi
⚙️ Devir ve Sıfır Ayarları
G50 → Maksimum spindle devrini sınırlar
G54 → Ana iş parçası sıfırı
G55 – G59 → Alternatif sıfır noktaları
🔄 Tornalama Çevrimleri
G70 → Finiş (son paso) tornalama
G71 → Boyuna kaba tornalama
G72 → Alın tornalama
G73 → Profil bazlı tornalama
🕳️ Delme ve Kanal İşlemleri
G74 → Z ekseninde delik delme
G75 → X ekseninde kanal açma / kesme
🧵 Diş Açma Çevrimleri
G76 → Çok pasolu diş açma
G92 → Basit diş açma
⛔ Çevrim İptali ve Diğerleri
G80 → Delme çevrimlerini iptal eder
G83 → Derin delik delme
G84 → Kılavuz çekme
🔄 İlerleme ve Kesme Modları
G90 → Tek paso tornalama (mutlak sistem)
G94 → Alın tornalama çevrimi
G96 → Sabit kesme hızı
G97 → Sabit devir ile çalışma
G98 → İlerleme (mm/dakika)
G99 → İlerleme (mm/devir)
⚙️ CNC M Kodları (Yardımcı Komutlar)
M kodları, makinenin çalışma şeklini kontrol eden yardımcı fonksiyonlardır. Genellikle M + iki rakam şeklinde yazılır.
🛑 Program Kontrol Komutları
M00 → Zorunlu durdurma (her durumda makine durur)
M01 → Opsiyonel durdurma (switch açıksa çalışır)
M02 → Program sonu (tek parça üretim)
M30 → Programı bitir ve başa dön
🔄 Mil (Spindle) Kontrolleri
M03 → Mil saat yönünde döner
M04 → Mil saat yönünün tersine döner
M05 → Mil durur
🔧 Takım ve Soğutma
M06 → Takım değiştir
M08 → Soğutma sıvısını aç
M09 → Soğutmayı kapat
🔁 Program Akışı
M98 → Alt program çağırma
M99 → Alt programdan çıkış
📌 Önemli Notlar
G ve M kodlarında baştaki 0 (sıfır) yazılması zorunlu değildir.
Örnek: G1 = G01, M3 = M03 (ikisi de geçerli)
🧠 M00 ve M01 Arasındaki Fark (Ustaların Bilmesi Gereken)
🔴 M00 (Zorunlu Durma)
Program bu satıra geldiğinde makine kesin durur
Operatör müdahalesi gerekir (Cycle Start ile devam eder)
👉 Kullanım alanları:
Ölçü kontrolü
Parçayı ters bağlama
Matkap temizleme
🟡 M01 (Opsiyonel Durma)
Sadece paneldeki Optional Stop açık ise çalışır
Kapalıysa program durmadan devam eder
👉 Seri üretimde tercih edilir
🔧 Pratik Kullanım Örnekleri
✔ Parçanın iki tarafını işlemek
✔ Derin delikte talaş temizlemek
✔ Ara ölçü kontrolü yapmak
💣 Özet
G kodları → Hareket ve kesme işlemleri
M kodları → Makine kontrolü ve yardımcı fonksiyonlar
En kritik fark:
👉 G = hareket
👉 M = kontrol
