“CNC tornada ölçü kaçması neden olur? Mikron kaymalar, finish’te tolerans kaçması, iç çap-dış çap farkı gibi sorunlarla nasıl başa çıkabilirim?”

“Cnc Tornada Ölçü Kaçması Neden Olur? Mikron Kaymalar, Finish’te Tolerans Kaçması, Iç Çap-Dış Çap Farkı Gibi Sorunlarla Nasıl Başa Çıkabilirim?”:

Ölçü kaçması, CNC operatörlerinin en çok zorlandığı ve üretimi en çok etkileyen problemlerden biridir. Ölçü kaçtığında:

İşler çöpe gider

Uç maliyeti artar

Operasyon süresi uzar

Müşteri şikâyet eder

Tezgâh kapasitesi düşer

Bu nedenle ölçü kaçmasının gerçek sebeplerini tek tek bilmek ustalık şartıdır.

İşte CNC tornada ölçü kaçmasının 17 bilimsel ve sahadaki gerçek nedeni:

✅ 1. Yanlış Sıfır Noktası (G54–G59 Hataları)

Sıfır yanlış set edilirse tüm ölçüler kayar.
Öneri:

Prob kullan

Her işte sıfırı kontrol et

Offset değerlerini kayıt altına al

✅ 2. Uç Aşınması / Uç Radiusu Farkı

Finish ucu yıpranmışsa ölçü kaçması kaçınılmazdır.
Aşınma → 0.02 mm
Radius farkı → 0.10 mm
Sonuç → 0.12 mm tolerans bozulması.

✅ 3. Tezgâh Isınması (Termal Genleşme)

Bu en bilinmeyen sebeptir.
Tezgâh ısındıkça kafa mili + gövde genleşir.
Makine 1 saat çalıştıktan sonra ölçüler değişir.

Çözüm:

İlk 30 dakika test kesimi

Isıl kompanzasyon aktif et

✅ 4. Uygun Olmayan Mengene / Ayna Sıkması

Parça fazla sıkılırsa bükülür.
Az sıkılırsa titreşim + kaçma olur.

✅ 5. Vidalı Mil (Ball Screw) Aşınması

0.01 mm boşluk → finish’te 0.03 mm kaçma yaratır.

✅ 6. Yanlış Devir-İlerleme Ayarı

Çok ince paso → parça bükülmesi
Çok yüksek ilerleme → takım defleksiyonu
Her ikisi de ölçü kaçırır.

✅ 7. Punta Yanlış Pozisyon

Punta tam merkezde değilse özellikle uzun parçada ölçü kaçar.

✅ 8. Kesme kuvveti yönleri

Takım malzemeyi geriye itiyorsa X veya Z ölçüsü kayar.

✅ 9. Yanlış Kerf (Talaş Payı) Hesabı

Rough → finish geçişi doğru yapılmazsa 0.1 mm fark oluşabilir.

✅ 10. Aşırı Talaş Yığılması

Talaş uca vurur → takım yön değiştirir → ölçü gider.

✅ 11. Makine Kızaklarının Yağlanmaması

Sürtünme → step kayması → ölçü kayması.

✅ 12. Yanlış Uç Açısı (Lead Angle)

Lead angle yüksek olan uç finish ölçüsünü bozar.

✅ 13. Operatör Kaynaklı Ayar Hataları

Offset yanlış girilmiş → otomatik ölçü kaçması.

✅ 14. Malzeme Sertliği / Harmoni Bozukluğu

Örneğin 1040 normal keserken çok sert yere geldiğinde takım sapar.

✅ 15. Tezgâhın Zemin Sorunu

Makine oynuyorsa ölçü de oynar.

✅ 16. Soğutma Problemleri

Kuru kesimde parça ısınır → genleşir → ölçü kayar.

✅ 17. Programlama Hatası (G42/G41 COMP)

Takım kompanzasyonu yanlış kullanılırsa finish asla tutmaz.